Agias Sofias 24 Thessaloniki P.C. 546 22

Anxiety disorders

Anxiety disorders

You are in the supermarket when, out of the blue, you feel terror. Your heart beats strongly, you feel having problem with inhaling adequate amount of oxygen, your muscles become stiff, you are being bathed with cold sweat and you have the sense that you are going to lose your consciousness. These sensations are so intense and unexpected that you believe that you might lose your mind or die. In a couple of minutes the symptoms abate as suddenly as they initially appeared.

During the following weeks, your concern, for having these symptoms re appear, increases. Your anxiety escalates to a point that you start encounter problems with your family and job. The next months you avoid social interactions having concerns that an episode with similar characters will re appear. You prefer to undergo the future episodes alone in your home.

If this scenario suits your case, you may be one of the millions of people suffering from an anxiety disorder.

Αυτές περικλείουν σύνολο ψυχιατρικών διαγνώσεων όπως η διαταραχή πανικού, η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή, η ψυχαναγκαστική-καταναγκαστική διαταραχή, η κοινωνική φοβία, η μετατραυματική διαταραχή από stress και οι φοβίες. Όπως συμβαίνει και με τις άλλες ψυχικές ασθένειες, οι αγχώδεις διαταραχές είναι χρόνιες και συνήθως με την πάροδο του χρόνου επιδεινώνονται εάν δε θεραπευτούν σωστά. Οι άνθρωποι που υποφέρουν από αυτές μπορεί να πλήττονται από επεισόδια πανικού, παράλογες σκέψεις και φόβους, καταναγκαστικές συμπεριφορές ή τελετουργίες, εφιάλτες ή πολυάριθμα τρομακτικά σωματικά συμπτώματα. Άλλες καταστάσεις όπως η κατάχρηση ουσιών και η κατάθλιψη συχνά συνοδεύουν τις αγχώδεις διαταραχές.

Και ενώ δεν υπάρχει μία αποκλειστική, ριζική και αιτιολογική θεραπεία των αγχωδών διαταραχών εντούτοις υπάρχουν πολλές θεραπευτικές προσεγγίσεις ικανές να ανακουφίσουν τα συμπτώματα και να βελτιώσουν την ποιότητα της ζωής σας. Δυστυχώς, μεγάλο ποσοστό όσων υποφέρουν δεν λαμβάνουν ποτέ κατάλληλη διάγνωση και θεραπεία εξαιτίας του κοινωνικού στίγματος που συνοδεύει τις αγχώδεις διαταραχές και γενικότερα τα ψυχικά νοσήματα.

Κανείς δεν έχει προσδιορίσει την ακριβή αιτία των αγχωδών διαταραχών αλλά υπάρχουν πολλές θεωρίες. Όπως και με τις άλλες ψυχικές διαταραχές, οι αγχώδεις διαταραχές πιθανόν έχουν τη ρίζα τους σε βιολογικέςψυχολογικέςκοινωνικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους σε διαφορετικό κάθε φορά βαθμό.

Η διαταραχή πανικού για παράδειγμα μπορεί να οφείλεται σε υπερπαραγωγή ορμονών του stress που θέτουν τον οργανισμό σε κατάσταση συναγερμού, όπως η αδρεναλίνη και η νοραδρεναλίνη βαθειά μέσα στον εγκέφαλο. Ελλιπής ισορροπία της εγκεφαλικής νευροχημικής ουσίας που λέγεται σεροτονίνη στις διάφορες εγκεφαλικές δομές, που ευθύνεται σε σημαντικό βαθμό για τις καταθλιπτικές διαταραχές, πιστεύεται ότι παίζει εξίσου σημαντικό ρόλο και στις αγχώδεις διαταραχές. 

Κάποιοι άνθρωποι κληρονομούν προδιάθεση απέναντι σε μια αγχώδη διαταραχή. Η γενετική προδιάθεση μπορεί να πυροδοτείται ή να επιδεινώνεται από τη στρεβλωμένη σκέψη και τις μαθημένες συμπεριφορές. Για παράδειγμα, ο φόβος μελλοντικών επεισοδίων πανικού (ή ακόμα και ο φόβος του φόβου) μπορεί να παραποιήσει την αντίληψη του ανθρώπου για τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Έτσι, οι υγιείς άνθρωποι δεν ενοχλούνται από τον ιδρώτα τους σε μία ζεστή μέρα ή από μία μικρή αλλαγή στον καρδιακό ρυθμό τους όταν έλκονται από μια γυναίκα. Αλλά κάποιος με αγχώδη διαταραχή μπορεί να ερμηνεύσει αυτές τις φυσιολογικές αλλαγές ως προάγγελο της καταστροφής. Οι ερευνητές ακόμα βρήκαν ότι συγκεκριμένα περιβαλλοντικά στρεσσογόνα γεγονότα, όπως ο θάνατος αγαπημένου προσώπου, ένα διαζύγιο, μια μετακόμιση μπορούν να προδιαθέσουν ή να επιδεινώσουν συμπτώματα αγχώδους διαταραχής.

Accordng to the official American system of classification of mental health disorders, a panic episode includes 4 or more of the following symptoms:

  • Palpitations
  • Sweatening
  • Tremor
  • Breathlessness
  • Sense of suffocation
  • Chest pain
  • Nausea
  • Derealisation
  • Fear of getting crazy
  • Fear of dying

A separate and only panic attack may not be of major concern. But consecutive episodes of panic attacks should be investigated by a mental health specialist.

Nearly a third of those experiencing panic attacks will evolve to agoraphobia, which is a state of phobia of a place or circumstances, from where in case of anxiety escalation, escape is thought to be difficult or distressing.

Obsessive–compulsive disorder (OCD) is an anxiety disorder characterized by intrusive thoughts that produce uneasiness, apprehension, fear or worry (obsessions), repetitive behaviors aimed at reducing the associated anxiety (compulsions), or a combination of such obsessions and compulsions. Symptoms of the disorder include excessive washing or cleaning, repeated checking, extreme hoarding, preoccupation with sexual, violent or religious thoughts, relationship-related obsessions, aversion to particular numbers and nervous rituals such as opening and closing a door a certain number of times before entering or leaving a room.

Generalized anxiety disorder is an anxiety disorder that is characterized by excessive, uncontrollable and often irrational worry that is, apprehensive expectation about events or activities. This excessive worry often interferes with daily functioning, as individuals suffering from GAD typically anticipate disaster, and are overly concerned about everyday matters such as health issues, money, death, family problems, friendship problems, interpersonal relationship problems, or work difficulties. Individuals often exhibit a variety of physical symptoms, including fatigue, fidgeting, headaches, nausea, numbness in hands and feet, muscle tension, muscle aches, difficulty swallowing, bouts of difficulty breathing, difficulty concentrating, trembling, twitching, irritability, agitation, sweating, restlessness, insomnia, hot flashes, rashes and inability to fully control the anxiety.

Therapy of anxiety disorders consists of 2 basic pillars, psychotherapy

and pharmacotherapy or their combination.

Research has shown that should an anxiety disorder be diagnosed in early stage, up to 80 % can be successfully treated.In cases of moderate and severe intensity of symptoms a combined therapy of both psychotherapy and medication has proven particularly efficacious.

In case of pharmacotherapy anxiolytics and antidepressants are the commonest practices. Most commonly used anxiolytics are the benzodiazepines whereas with regard to antidepressants the SSRI’s and the SNRI’s are most commonly prescribed. As far as the psychotherapy used in anxiety disorders, Cognitive Behavioral therapy is thought to be considered as the most utilized form of psychotherapy.

Σε ότι αφορά τη φαρμακοθεραπεία, τα φάρμακα που χορηγούνται για την αντιμετώπιση των αγχωδών διαταραχών είναι τα αμιγώς αγχολυτικά που ανήκουν στην κατηγορία των βενζοδιαζεπινών και τα αντικαταθλιπτικού τύπου που δίνονται στις καταθλιπτικές διαταραχές και έχει φανεί ότι κάποια από αυτά έχουν θαυμάσια δράση και στην αντιμετώπιση του άγχους.

Βενζοδιαζεπίνες

Τα αμιγώς αγχολυτικά φάρμακα που ανήκουν στην τάξη των βενζοδιαζεπινών είναι ευρέως συνταγογραφούμενα και δίνονται για την συμπτωματική αντιμετώπιση του άγχους και πολλές φορές για τις διαταραχές ύπνου. Τα πιο κοινά από αυτά τα φάρμακα είναι η διαζεπάμη (Stedon), η αλπραζολάμη (Xanax), η λοραζεπάμη (Tavor), η κλοραζεπάτη (Tranxene), η πραζεπάμη (Centrac), η βρωμαζεπάμη (Lexotanil).

Συνήθεις παρενέργειες είναι:

  • Καταστολή
  • Ζάλη
  • Αστάθεια
  • Σύγχυση

 

ΠΡΟΣΟΧΗ οι βενζοδιαζεπίνες συνταγογραφούνται κατά κόρον από ιατρούς άλλων ειδικοτήτων (πλην των ψυχιάτρων) που δεν είναι εκπαιδευμένοι στην αποτελεσματική θεραπεία των αγχωδών διαταραχών. Το αποτέλεσμα είναι να μην διαγιγνώσκεται και αντιμετωπίζεται με ορθό τρόπο η αγχώδης διαταραχή. Σε αυτό συντελεί η θεαματική μείωση του άγχους που προκαλούν οι βενζοδιαζεπίνες που είναι όμως πρόσκαιρη. Τελικά, τα άτομα ωθούνται στο να «καταναλώνουν» ολοένα και μεγαλύτερες ποσότητες βενζοδιαζεπινών με τελικό αποτέλεσμα την ψυχολογική και σωματική τους εξάρτηση καθώς αυτά τα φάρμακα σε παρατεταμένη χρήση είναι εξαρτησιογόνα.

Βουσπιρόνη

Η βουσπιρόνη, αν και αγχολυτικό, δρα με διαφορετικό τρόπο απ’ ότι οι βενζοδιαζεπίνες. Δεν καταστέλλει, ούτε προκαλεί υπνηλία, ούτε είναι μυοχαλαρωτική. Επιπλέον δεν προκαλεί εξάρτηση σε περίπτωση μακρόχρονης χορήγησής της.

Συνήθεις παρενέργειες είναι:

  • Πονοκέφαλος
  • Ναυτία
  • Ζάλη
  • Ανησυχία

Αντικαταθλιπτικά

Ανάλογα με τη διάρκεια και τη βαρύτητα της κατάθλιψης, ο ψυχίατρος, εάν κριθεί απαραίτητο, εκτός από ψυχοθεραπεία, μπορεί να σας συνταγογραφήσει αντικαταθλιπτικά. Αυτά είναι χημικές ουσίες που δρουν στον εγκέφαλο σαν αγγελιοφόροι και στοχεύουν στην αποκατάσταση της χημικής νευροβιολογικής ισορροπίας μεταξύ των εγκεφαλικών νευρικών κυττάρων. Όλα τα νομίμως κυκλοφορούντα φαρμακευτικά σκευάσματα είναι αποτελεσματικά. Όμως δε λειτουργούν το ίδιο στον κάθε άνθρωπο επειδή και οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί των ανθρώπων διαφέρουν μεταξύ τους. Κάποιες φορές μπορεί να χρειαστεί να δοκιμαστούν διάφοροι τύποι φαρμάκων ή συνδυασμός τους προκειμένου να ανακουφιστούμε από τα καταθλιπτικά συμπτώματα. Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα χρειάζονται 2 – 4 εβδομάδες για να γίνει αισθητή η αντικαταθλιπτική τους δράση.

SSRIs

Οι SSRIs ή αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης, αυξάνουν τα επίπεδα μιας ουσίας στον εγκέφαλο που βελτιώνει τη διάθεση και λέγεται σεροτονίνη. Γνωστοί SSRIs είναι η παροξετίνη (seroxat), η φλουβοξαμίνη (Dumirox),η σιταλοπράμη (seropram), η ε-σιταλοπράμη (cipralex, entact), η σερτραλίνη (Zoloft). Οι SSRIs εκτός από τις καταθλιπτικές διαταραχές μπορούν να βοηθήσουν και σε αγχώδεις διαταραχές όπως η ψυχαναγκαστική – καταναγκαστική διαταραχή, η κοινωνική φοβία, η διαταραχή πανικού, η γενικευμένη αγχώδης διαταραχή. Αυτά τα φάρμακα γενικά έχουν λίγες παρενέργειες οι περισσότερες από τις οποίες εξασθενούν και αποδράμουν με το χρόνο και τη συνεχή λήψη. Αν παρόλα αυτά σας απασχολεί οποιαδήποτε παρενέργεια μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με τον ιατρό σας.

Συνήθεις παρενέργειες των SSRIs είναι :

  • Κεφαλαλγία
  • Τρόμος
  • Ανησυχία
  • Δυσκολία στη συγκέντρωση
  • Ναυτία
  • Διάρροια
  • Ξηροστομία
  • Αλλαγή στο σωματικό βάρος
  • Αδυναμία
  • Εφίδρωση
  • Προβλήματα στον ύπνο
  • Σεξουαλική δυσλειτουργία

SNRIs 

Οι SNRIs ή αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης και νοραδρεναλίνης λειτουργούν με παρόμοιο των SSRIs τρόπο, με τη διαφορά ότι αυξάνουν τα επίπεδα στον εγκέφαλο εκτός της σεροτονίνης και μιας δεύτερης ουσίας, της νοραδρεναλίνης που έχει επίσης αντικαταθλιπτική δράση. Γνωστοί SNRIs είναι η βενλαφαξίνη (Efexor), η δουλοξετίνη (Cymbalta, Xeristar). Είναι και αυτά φάρμακα νεότερης γενιάς, αποτελεσματικά και χορηγούνται εκτός από καταθλιπτικές και σε αγχώδεις διαταραχές.

Συνήθεις παρενέργειες των SNRIs είναι:

  • Κεφαλαλγία
  • Ανησυχία
  • Ναυτία
  • Δυσκοιλιότητα
  • Προβλήματα στον ύπνο
  • Αύξηση αρτηριακής πίεσης
  • Σεξουαλική Δυσλειτουργία

Αυτές συνηθέστερα είναι παροδικές και υφίενται.

Τρικυκλικά

Τα τρικυκλικά είναι παλιότερη κατηγορία αντικαταθλιπτικών φαρμάκων αλλά είναι πιο πιθανό σε σχέση με τους SSRIs και SNRIs να προκαλέσουν παρενέργειες όπως καταστολή, ξηροστομία και δυσκοιλιότητα. Τα τρικυκλικά φάρμακα επίσης στοχεύουν στους νευροδιαβιβαστές σεροτονίνη και νοραδρεναλίνη αλλά όχι με τόσο εξειδικευμένο τρόπο όσο τα νεότερα φάρμακα. Μερικά τρικυκλικά που χρησιμοποιούνται είναι η αμιτριπτυλίνη (Saroten), η δοξεπίνη (Sinequan), η νεφαζοδόνη (Nefirel), η χλωριμιπραμίνη (Anafranil). Ανεπιθύμητες ενέργειες αυτών μπορεί να είναι:

  • Ζάλη
  • Καταστολή
  • Ξηροστομία
  • Θολή όραση
  • Δυσκοιλιότητα
  • Τρόμος άκρων
  • Εφίδρωση
  • Πονοκέφαλος
  • Ταχυσφυγμία
  • Υπόταση
  • Αύξηση βάρους
  • Σεξουαλική δυσλειτουργία

MAOIs 

Επειδή οι αναστολείς μονοαμινοοξειδάσης, MAOIs μπορεί να έχουν επικίνδυνες για τη ζωή αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα ή με συγκεκριμένες τροφές γι` αυτό το λόγο σπάνια συνταγογραφούνται σε ασθενείς που δε βελτιώθηκε η κατάθλιψή τους με άλλες κατηγορίες αντικαταθλιπτικών. Ενδεικτικά αναφέρεται η μοκλοβεμίδη .

ΠΡΟΣΟΧΗ

Αν λαμβάνεται φάρμακο MAO ενημερώστε τον ιατρό σας αν πρόκειται να σας συνταγογραφήσει άλλο φάρμακο για οποιαδήποτε άλλη πάθηση. Επίσης ζητήστε από τον ιατρό σας να σας συμβουλεύσει για τις τροφές που θα πρέπει να αποφεύγετε (τις πλούσιες σε τυραμίνη όπως πολλά τυριά, πίκλες, σοκολάτα, κρασί, αβοκάντο κ.ά.)

ΠΡΟΣΟΧΗ

  • Αν λαμβάνεται παράλληλα με αντικαταθλιπτικά και άλλα σκευάσματα με αγχολυτική δράση όπως χόρτο του αγίου Ιωάννη, Ecstasy ή άλλα αναλγητικά ενημερώστε το ιατρό σας. Υπάρχει κίνδυνος επικίνδυνων αλληλεπιδράσεων.
  • Ασθενείς που βρίσκονται σε θεραπεία με αντικαταθλιπτικά θα πρέπει να βρίσκονται σε διαρκή έλεγχο για ενδεχόμενη παράδοξη αύξηση αυτοκτονικών σκέψεων και συμπεριφορών, ιδιαίτερα όταν γίνεται αλλαγή σε άλλο φάρμακο ή αύξηση της δόσης.

“Για την ψυχή που νοσεί φάρμακο είναι ο λόγος”

|Μένανδρος|

Contact Psychiatrist-Psychotherapist Karanikas Evangelos

Contact